Prof. Dr. sayın Abdulkerim YÖRÜKOĞLU’nun “KRİTİK HAMMADDEN STRATEJİK GÜCE: NADİR TOPRAK ELEMENTLERİNDE ÇİN TEKELİ ve TÜRKİYE’nin POTANSİYELİ“ konulu sunusu ilgiyle dinlendi.

Nadir toprak elementlerinin (NTE) 17 adet olduğunu bunların 9 tanesinin SERYUM grubu hafif NTE,(Skandiyum, Lantanum, seryum.. gibi)
ve 8 tanesinin Yitriyum grubu ağır NTE (terbiyum, Disporsiyum, holmiyum gibi) ve 7 adet ekonomik öneme sahip NTE mineralleri olarak Bastnazit, Monazit, ksenotim gibi olduğunu söyledi.
Kritik minerallerin; Sanayi, enerji, yüksek teknoloji ve savunma sanayi için vazgeçilmez olduğunu, TEDARİKLERİNİN zor ve az sayıda ülkeye bağımlılık olduğunu, jeopolitik kırılganlık yanında ikamesinin zor olduğunu, arz kesintisi durumunda ekonomiye ve sanayiye ciddi zararlar verebildiğini,
bunlara; lityum, kobalt, grafit, platin grubu gibi NTE’lerin örnek olduğunu söyledi.
Stratejik minerallerin savunma, güvenlik, ve ulusal bağımsızlık için kritik mineraller olduğunu,
savaş, kriz, ambargo dönemlerinde mutlaka erişilebilir olması gerektiğini,
devletler tarafından rezerv tutulan, stoklanan ve sıkı şekilde kontrol edilen kaynaklar olduğunu,
bazı NTE titanyum’un, uranyum’un, niyobyum’un örnek mineraller olduğunu söyledi.

Kritik ve stratejik mineraller arasındaki farkların; odak noktası, zaman ölçeği, uygulanan politikalar ve kesişim alanlarından oluştuğunu söyledi.

%50 -100 dışa bağımlı olduğumuz doğal kaynakların; petrol, doğal gaz, fosfat, alüminyum, bakır, kurşun çinko, altın, molibden, kükürt ve demir olduğunu söyledi.

Türkiye için kritik hammaddelerinin;
PGE, NTE, Berilyum, lityum, kobalt ve uranyum olduğunu,
Bu hammaddelerden elimizde ne kadar olduğunu, bunları yurtdışından temin etme yolunu ve erişim kolaylığını, tedarikinin sekteye uğrama risklerini bilmek gerektiğini, bunları yarım mamul ve ürün haline getirilerek satılması gerektiğini söyledi.

Dünya nadir toprak oksitleri (NTO) rezervinin 120 milyon ton olduğunu,
44 milyon ton ile Çin’in 1. sırada, 22 milyon ton ile Vietnam’ın 2. sırada Türkiye’nin yaklaşık 7 milyon ton ile 5.sırada olduğunu söyledi.

Dünyada NTE rezervinin 280 milyon ton olduğunu Çin’in 168 milyon metrik ton ile toplam üretimin yaklaşık % 60’nı, ABD’nin 43.000 metrik ton NTO üreterek küresel üretimde %15,5 pay ile 2. NTE üreticisi olduğunu belirtti.

NTE’nin günümüzde metalurji, cam, seramik, aydınlatma, nükleer ve kimya sektörü olmak üzere değişik alanlarda kullanıldığını, Hibrit arabaları, elektrikli taşıt araçlarını, rüzgâr türbinlerini, güneş enerji panellerini, MR makinalarını ve bir çok temiz enerji teknolojisinde önemli rol oynadığını söyledi.

Türkiye ithalat miktarının güncel olarak 312 - 415 ton ve değerinin 7-20 milyon dolar arasında değiştiğini söyledi.

Ülkemizde Eti maden tarafından BEYLiKOVA da yapılan sondaj çalışmalarında 694 milyon ton rezerv olduğunu ve 2011 -2017 yılından itibaren sondaj çalışmalarının yanında pilot tesisin işletmeye açıldığını söyledi.

Çin’in nadir topraklardaki baskın rolünün; Cevher üretimi, araştırma ve Raffinasyon, kalıcı mıknatıs üretimi, ticaret politikaları ve ihracat kontrolleri, diğer ülkeler üzerindeki baskı potansiyeli, arz riski ve politika tepkileri olduğunu söyledi.

NTE ve NTO hakkında hem ülkemizde ve hemde dünyada yapılan çalışmalar ve stratejiler hakkında çok ayrıntılı ve doyurucu bilgiler sunan Gazi Üniversitesi Öğretim Üyesi sayın Prof Dr Abdülkerim YÖRÜKOĞLU hocamıza ve toplantıya katılanlara çok teşekkür ederiz.